Het oude werkt niet meer.
Voordat je verder leest…
De overgang is voor iedere vrouw anders. Voor de één is het een relatief milde fase. Voor de ander is het een periode waarin het lichaam volledig ontregeld raakt en de klachten het dagelijks leven diep beïnvloeden.
Als jij tot die laatste groep behoort: ik zie je.
Deze blog is geen pleidooi vóór of tégen hormonen. Ik geloof niet dat we hoeven te kiezen tussen reguliere zorg en een holistische benadering. Voor mij kunnen die juist naast elkaar bestaan.
Wat ik wil toevoegen is een extra perspectief: niet alleen 'Hoe verminderen we de klachten?', maar ook 'wat heeft mijn lichaam, naast medische zorg, misschien óók nodig?
Wanneer je lichaam je uitnodigt om een ander ritme te gaan leven
Even geleden kwam een vrouw bij mij in de praktijk. Ze was inmiddels al wat jaren in de menopauze. Ze gaf aan vaak last te hebben van een opgeblazen gevoel en onregelmatige stoelgang. Tijdens ons gesprek vertelde ze over de afgelopen jaren. Over hoeveel ze had gedragen. Hoe vanzelfsprekend het was geworden om voor anderen te zorgen. Ik besloot de sessie niet alleen op haar buik te richten, maar ook op haar bekkengebied. Heel rustig. Zonder iets te willen bereiken.
Alleen om haar uit te nodigen opnieuw contact te maken met haar bekken. Een plek waar veel vrouwen ongemerkt de verbinding mee verliezen.
Gaandeweg veranderde er iets. Haar lichaam leek zachter te worden. Er kwamen tranen. Niet omdat we op zoek waren naar emoties. Maar omdat er ruimte ontstond voor iets wat misschien al heel lang had gewacht.
Na afloop bleef ze nog even stil zitten. Toen keek ze me aan en zei:
'Dit gun ik iedere vrouw.'
Die woorden raakten me. Niet omdat ze iets zeiden over mijn werk. Maar omdat ze precies verwoorden wat ik zo vaak zie. Dat vrouwen niet alleen behoefte hebben aan minder klachten. Ze verlangen naar een soort adempauze, waarin het lichaam kan verzachten. Er even niets wordt verwacht, nergens aan te hoeven voldoen. Simpelweg een overgave in het moment, wat voelt als thuiskomen.
Misschien herkende ik mezelf ook wel een beetje in haar.
Niet haar verhaal. Maar wel dat moment waarop je merkt dat je lichaam verandert.
Bij mij ging dat niet ineens. Het sloop er langzaam in.
Zonder dat ik het doorhad, was ik in de perimenopauze beland.
Ik sliep slechter.
Moest er 's nachts ineens meerdere keren uit om te plassen.
Mijn lontje werd korter.
Ik kreeg soms last van hartkloppingen.
En ik kon gewoonweg minder hebben.
Eerst wijdde ik het aan mijn volle agenda.
Pas later, toen ik me meer in de hormonale kant van de overgang verdiepte, begon ik te begrijpen waarom dat zo voelde.
Tijdens de perimenopauze schommelt oestrogeen vaak sterk, terwijl progesteron geleidelijk afneemt. Progesteron heeft, via zijn invloed op de hersenen en het zenuwstelsel, een kalmerende werking. Wanneer dit hormoon afneemt, ervaren veel vrouwen dat ze gevoeliger worden voor stress en prikkels. Ze slapen minder diep, herstellen minder makkelijk en reageren soms emotioneler dan ze van zichzelf gewend zijn.
Het is alsof je zenuwstelsel minder buffer heeft.
Niet omdat je zwakker bent geworden.
Maar omdat je lichaam andere behoeften heeft gekregen.
Misschien herken je dat wel.
Dat je denkt:
"Ik kan het allemaal niet meer zo goed hebben."
Dat zei ik zelf ook regelmatig. Achteraf zie ik het anders. Mijn lichaam liet me voelen dat het niet langer over zijn eigen grenzen heen wilde leven.
Vier talen, één verhaal
Naar mijn idee hoeven we dus niet te kiezen tussen hormoontherapie en lichaamswijsheid.
Ze kunnen juist naast elkaar bestaan en elkaar versterken. Tijdens mijn zoektocht kwam ik erachter dat er ontzettend veel verschillende manieren zijn om naar de overgang te kijken.
De reguliere geneeskunde kijkt naar de hormonale veranderingen: hoe oestrogeen en progesteron veranderen en welke invloed dat heeft op je lichaam en je klachten.
Depolyvagaaltheorie kijkt naar het zenuwstelsel: naar waarom je lichaam in deze fase gevoeliger kan reageren op stress en prikkels, en hoe belangrijk veiligheid, rust en herstel dan worden.
De oude tradities keken naar de fases van een vrouwenleven. Niet als één rechte lijn, maar als een reeks archetypen, elk met hun eigen energie. De vier archetypen van het vrouwenleven:
De Maiden:de jonge vrouw. Verbonden met ontdekken, sensualiteit, groei en dromen.
De Moeder: niet alleen letterlijk moederschap, maar de fase van zorgen, dragen en creëren
De Wilde / Wijze Vrouw: Verbonden met de overgang. Minder tolerantie voor pleasen en aanpassen. Meer verlangen naar ruimte, rust en eerlijkheid.
De Crone: De wijze oudere vrouw. Verbonden met innerlijke rust, eenvoud, aanwezigheid en wijsheid. In oude culturen gezien als hoedster van kennis.
De Traditionele Chinese Geneeskunde spreekt over de Tweede Lente: een nieuwe levensfase waarin de energie van de vrouw verandert. Volgens de TCM neemt de voedende en verkoelende energie (Kidney Yin) geleidelijk af, waardoor klachten als opvliegers, slapeloosheid en innerlijke onrust kunnen ontstaan. De overgang wordt daarbij niet alleen gezien als een hormonale verandering, maar ook als een fase waarin zichtbaar wordt wat niet langer onderdrukt wil worden.
In mijn praktijk probeer ik al die talen te verstaan. Niet alleen met de vraag: 'Hoe kom ik van deze klachten af?' Maar ook: 'Wat probeert mijn lichaam me duidelijk te maken?'
Zachte dagelijkse selfcare
Er bestaat geen lijstje dat voor iedere vrouw werkt. De overgang is voor iedereen anders.
Toch zijn er een aantal dingen waar ik zelf steeds weer op terugkom. Kleine gewoontes die me helpen om beter voor mezelf te zorgen en die ik ook veel vrouwen in mijn praktijk zie ondersteunen.
Misschien zit er iets tussen dat ook bij jou past.
Vaker een wandeling maken, het liefst in de natuur.
Tijd nemen voor yoga, meditatie of een moment van mindfulness.
Een paar minuten de Nadi Shodana ademhaling als ik merk dat mijn hoofd vol raakt.
Mijn dag beginnen met een warm en voedzaam ontbijt, met voldoende eiwitten.
Minder haasten. Minder multitasken. Niet alles tegelijk willen doen.
Bewust wat minder schermprikkels, vooral aan het einde van de dag.
Slaap niet meer zien als iets wat "erbij" komt, maar als een belangrijk onderdeel van herstel.
Af en toe een massage of een saunadag. Niet als luxe, maar als een manier om mijn lichaam weer even helemaal te laten ontspannen.
En misschien wel de belangrijkste...
🤍 Mezelf steeds opnieuw afvragen: "Wat heb ik vandaag eigenlijk nodig?"
Misschien is dit geen einde, maar een uitnodiging voor een nieuwe fase?
Onze maatschappij praat vaak over de overgang alsof het vooral iets is waar je doorheen moet.
Ik kijk daar inmiddels anders naar. Naar mijn idee vraagt het lichaam niet om harder je best te doen, maar om op een andere manier voor jezelf te gaan zorgen.
Misschien is de overgang niet het moment waarop je jezelf kwijtraakt. Maar juist het moment waarop je jezelf weer langzaam terug mag vinden.
Niet dat je weer wordt wie je was.
Maar dat je eindelijk dichter bij jezelf komt.
Herken je jezelf in dit verhaal?
Weet dan dat je niet de enige bent.
En dat je lichaam misschien niet tegen je werkt, maar probeert je iets duidelijk te maken.
In mijn praktijk begeleid ik vrouwen die verlangen naar meer rust, verbinding en vertrouwen in hun lichaam.
Niet omdat ik alle antwoorden heb. Maar omdat ik graag een plek bied waar je lichaam mag vertragen, ontspannen en weer gehoord kan worden.
Je bent welkom, precies zoals je bent.